Exomna

Exomna was een godin wier Keltische naam vermoedelijk ‘zonder vrees’ betekende. Over haar is verder niets bekend, alleen dat haar altaar werd opgevist uit de Oude Maas bij Alem. Misschien was ze wel helemaal geen Nederlandse godheid.

Wat we weten

De naam Exomna is bekend dankzij een inscriptie op een votiefsteen (AE 1965 328) die in 1960 uit de Oude Maas bij Alem (Gelderland) is opgebaggerd. De inscriptie luidt: “DEAE EXOMNAE AUNIUS VITALIS V(OTUM) S(OLVIT) L(IBENS) M(ERITO),” in het Nederlands: “Aan de godin Exomna heeft Aunius Vitalis zijn belofte ingelost, gaarne en met reden.” Op dezelfde plaats werd ook het hoofd van een Mercuriusbeeld gevonden. Het altaar wordt geschat op afkomstig uit de periode tussen 150 en 300 CE.[1] Het is gemaakt van kalksteen dat waarschijnlijk afkomstig was uit Lotharingen.[2]

Theorieën

J E. Bogaers stelt dat de naam Exomna Keltisch van origine is en ‘zonder vrees’ betekent, terug te voeren op de delen ex en *obno, ‘vrees.’ Mogelijk was het een bijnaam van een andere godin.

Ook legt hij een mogelijke connectie met de godin Seixomnia, die bekend is van een inscriptie uit het huidige Kroatië, en argumenteert dat Aunius Vitalis een naam is die waarschijnlijk niet heeft toebehoord aan een persoon uit de Lage Landen. Al met al concludeert hij dat de kans aanzienlijk is dat Exomna geen lokale godin was.[3]


[1] “Altaar van Exomna,” Het Geheugen, bezocht op 30 april 2020, https://geheugen.delpher.nl/nl/geheugen/view?identifier=RMO01%3A005479
[2] J. E. Bogaers, “Twee Romeinse wijmonumenten uit Alem, Noord-Brabant,” Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, vol. 12 (1962): 39-54. https://repository.ubn.ru.nl/handle/2066/26376
[3] Ibid., 42-46.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: